Καφές και Άνθρωπος

«Μέτρον Άριστον». Δε θα μπορούσε να ξεκινήσει διαφορετικά το άρθρο αυτό, καθώς ό,τι κι αν κάνουμε, η βέλτιστη πρακτική είναι να τηρούμε το μέτρο, όπως είχε διατυπώσει ο σοφός της αρχαιότητας, Κλεόβουλος, με αυτή του τη διαχρονική ρήση, διαφορετικά θα ακολουθήσουν επιπτώσεις. Εν γένει, ο καφές επιδρά θετικά στον ανθρώπινο οργανισμό και πολλές φορές έχει φαρμακευτική δράση. Είναι όμως σαφές ότι η υπερβολική κατανάλωση καφέ, και ειδικότερα καφεΐνης, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Καταναλώνοντας καφέ, καταναλώνουμε και καφεΐνη, η οποία είναι το βασικότερο του συστατικό και έχει ποικίλες επιδράσεις στον οργανισμό μας και κυρίως στο κεντρικό νευρικό μας σύστημα. Είναι ένα αλκαλοειδές, μια βασική οργανική ουσία φυτικής προέλευσης, που λειτουργεί ως διεγερτικό. Τα αλκαλοειδή φημίζονται για τη φαρμακολογική τους δράση και κατ΄ επέκταση ο καφές όντως λειτουργεί ευεργετικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Παράλληλα, η περιεκτικότητα του σε πολυφαινόλες – φυτοχημικές ουσίες –προσφέρει αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή και αντικαρκινική δράση.

Η ανώτατη ποσότητα κατανάλωσης καφεΐνης που συνιστάται είναι 350 έως 400mg, δηλαδή περίπου όσο 4 φλιτζάνια καφέ, αλλά σε κάθε περίπτωση εξαρτάται από τον κάθε οργανισμό, την υγεία του, το μεταβολισμό του, τον τρόπο ζωής, την ηλικία, τη φυσική κατάσταση κ.α..

Η καφεΐνη ως τονωτικό προκαλεί εγρήγορση του εγκεφάλου, βελτιώνοντας τη μνήμη και διευκολύνοντας την κωδικοποίηση και καταγραφή των πληροφοριών. Είναι ιδανική για τις ανάγκες μελέτης και γενικότερα πνευματικής λειτουργίας, καθώς προσφέρει διαύγεια και συγκέντρωση ενισχύοντας την απόδοση. Ακόμη, μας προκαλεί αισθήματα ευχαρίστησης αφού ενισχύει την έκκριση της ντοπαμίνης. Μας κάνει να αισθανόμαστε ξύπνιοι, ζωηροί και λιγότερο κουρασμένοι. Έρευνες μάλιστα έχουν δείξει ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Alzheimer και της άνοιας.

Επίσης, διεγείρει τη λειτουργία της καρδιάς και την κυκλοφορία του αίματος, συμβάλλοντας σε ένα βαθμό στη μείωση των κινδύνων των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Συμβάλλει καθοριστικά στη λιπόλυση και την απώλεια βάρους, περιορίζοντας τον αίσθημα της πείνας. Για το λόγο αυτό τη συναντάμε σε αρκετά φαρμακευτικά και μη σκευάσματα σχετικά με το αδυνάτισμα. Η καφεΐνη συναντάται και σε πολλά φάρμακα αλλά κυρίως σε εκείνα που δρουν για την αντιμετώπιση του πονοκεφάλου, της ημικρανίας και της υπνηλίας.

«Ναι ήπια νερό, ήπια δυο freddo espresso! Τί; Δεν είναι αρκετά;»

Ναι μεν απαντάμε χιουμοριστικά στην ερώτηση «πόσο νερό ήπιες σήμερα», συνδυάζοντας την με την ποσότητα του καφέ που καταναλώσαμε, αλλά εν μέρει είναι η αλήθεια για τους περισσότερους από εμάς, που αμελούμε την πρόσληψη νερού. Ο καφές μάλιστα προκαλεί το αντίθετο. Αφυδατώνει τον οργανισμό, καθώς δεν αποθηκεύεται αλλά επεξεργάζεται από το ήπαρ και αμέσως αποβάλλεται, προκαλώντας έντονη διούρηση και δημιουργεί την ανάγκη πρόσληψης νερού.

Μέχρι στιγμής λοιπόν, διαπιστώνουμε ότι ο καφές έχει θετικές επιδράσεις αλλά χρειάζεται και η πρόσληψη επιπλέον νερού κατά την κατανάλωση του γιατί προκαλεί μια ανάγκη ενυδάτωσης του οργανισμού. Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση που καταναλώσουμε παραπάνω καφεΐνη από το όριο ή κόψουμε απότομα την πρόσληψη καφεΐνης, σε σχέση με αυτήν που καταναλώνουμε συνήθως, στον οργανισμό μας;

Η απότομη διακοπή της καφεΐνης δημιουργεί το αίσθημα της στέρησης καθώς ο οργανισμός έχει συνηθίσει την πρόσληψή της. Στην περίπτωση αυτή, είναι πιθανό να έχουμε πονοκεφάλους, άγχος, ευερεθιστότητα, υπνηλία και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις τρέμουλο. Γι΄ αυτό, εάν θελήσουμε να κόψουμε την καφεΐνη, θα πρέπει να γίνει σταδιακά για να προσαρμοστεί ομαλά ο οργανισμός μας στη νέα κατάσταση.

Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης περιλαμβάνει κάποιες άλλες διαταραχές, εξίσου επικίνδυνες και επίπονες. Είναι δυνατόν να προκαλέσει σύγχυση, παραισθήσεις, εμετούς και σε ορισμένες περιπτώσεις κρίσεις, ενώ μπορεί να επηρεάσει και την καρδιά, με ταχυπαλμίες και αρρυθμίες. Σε υπερβολική δόση της επηρεάζει και το στομάχι, αυξάνοντας τα οξέα και προκαλώντας καούρες, αλλά και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις τους μυς, προκαλώντας τράβηγμα καθώς παρεμβάλλεται στην απορρόφηση του ασβεστίου. Όσον αφορά τις εγκυμονούσες, συνιστάται να περιορίζουν την κατανάλωση καφεΐνης (λιγότερο από 180mg) γιατί περνάει μέσω του πλακούντα στο έμβρυο, αυξάνοντας τους παλμούς του, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό του και σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις προκαλεί αποβολή. Τέλος, σε υπερβολικές ποσότητες (άνω των 5 γραμμαρίων) τις οποίες δεν καλύπτει μόνο η κατανάλωση καφέ, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση.

Βέβαια, για εσάς που θέλετε να περιορίσετε την καφεΐνη ή που θέλετε να απολαύσετε το αγαπημένο σας ρόφημα καφέ αλλά δε μπορείτε λόγω της καφεΐνης, προτείνουμε να δοκιμάσετε decaffeinated καφέ, με 100% φυσική μέθοδο αποκαφεϊνοποίησης, για να συνεχίσετε να απολαμβάνετε τον καθημερινό σας καφέ.

Share via
Copy link
Powered by Social Snap